تاریخچه هما(هواپیمایی ملی ایران)iran air

تاریخچه هما(هواپیمایی ملی ایران)iran air

به بهانه  پنجم اسفند سالروز پر گشودن پر افتخار "همای سعادت ایران"... نگاهی به تاریخچه قدیمی ترین و معروف ترین شرکت هواپیمایی کشور... هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران هما

(قسمت اول)

هواپیمایی ایرانین ایرویز در اردیبهشت ماه سال 1325 تاسیس گردید و اولین خدمات مسافرت هوایی خود را در مسیر تهران به مشهد مقدس و پس از جنگ جهانی دوم آغاز نمود. درطول 17 سال (از سال1324 تا 1341) و به تدریج با دارا بودن تنها چند پرواز بین المللی به مهمترین خط هوایی داخلی تبدیل شد.

در سال 1333 خط هوایی خصوصی دیگری تحت عنوان پرشین ایرویزیا پارس تاسیس گردید. در ابتدا، خط هوایی پرشین ایرویز فقط وظیفه ی حمل باربه اروپا را به عهده داشت.

وضعیت جغرافیایی کشور ایران و گسترش وسیع آن، دور بودن مراکز نسبتاً پرجمعیت از یکدیگر، کمبود وسیله ی نقلیه اعم از جاده ای و ریلی، لزوم ارتباط سریع و مطمئن سازمان های علمی و دولتی و از همه مهمتر نبود یک شبکه منظم با قابلیت های بالا در راستای احیای حقوق متقابل هوایی با سایر کشورها و همچنین تامین رفاه و آسایش بیشتر ملت ایران، همه و همه شرایطی را فراهم سا خت تا هیات وزیران در تاریخ بیست و یکم بهمن سال 1340 ، پیشنهاد وزیر راه را مبنی بر تاسیس یک شرکت هواپیمایی متعلق به ملت، به تصویب برساند.

در پی اتخاذ این تصمیم شرکت هواپیمایی ملی ایران در تاریخ #پنجم_اسفند ماه سال 1340 با ادغام دو شرکت هواپیمایی ایرانین ایرویز و پرشین ایرویز و ایجاد خط هوایی جدیدی با نام هواپیمایی ملی ایران با علامت اختصاری و سمبل هما ، کد یاتای IR و کد ایکائوی IRA تاسیس شد و از فروردین ماه سال 1341 فعالیت های خود را آغاز نمود. 

اولین پرواز "هما" با هواپیماهای «جت» در سال ۱۹۶۵ (1344) با استفاده از یک فروند بویینگ ۷۲۷-۱۰۰ در مسیر تهران-بیروت انجام شد. پس از آن شرکت تصمیم به تبدیل تمام ناوگان خود به هواپیماهای «جت» گرفت. با شروع دهه ۱۹۷۰(از سال 1349 به بعد) عصر طلایی "هما" نیز آغاز گشت.

در سال ۱۹۷۱ (1350) تعدادی بویینگ ۷۳۷-۱۰۰ و در سال ۱۹۷۴ (1353) تعدادی بویینگ ۷۲۷-۲۰۰ وارد ناوگان شرکت شد. همچنین تحویل هواپیماهای گران قیمت بویینگ ۷۴۷ از نوع ۱۰۰ و ۲۰۰ و SP از سال ۱۹۷۵ (1354) آغاز گشت.

در میانه دهه هفتاد میلادی، "هما" پروازهای بدون توقف بسیاری را به طور روزانه به قاره اروپا داشت. در این دوره هواپیمایی ملی ایران تنها در مسیر تهران-لندن بیش از 30 پرواز هفتگی انجام می‌داد. خط هوایی تهران به فرودگاه جان اف کندی نیویورک در سال ۱۹۷۵(1354) با بهره‌گیری از بویینگ ۷۰۷ و با یک توقف در فرودگاه "هیث‌رو" لندن آغاز شد. با خرید بویینگ‌های ۷۴۷ اس پی، هما این هواپیماهای دوربرد را در مسیر تهران-نیویورک به کار گرفت و به این ترتیب طولانی‌ترین خط هوایی بدون توقف جهان را راه اندازی کرد.

در  اکتبر سال ۱۹۷۲ (مهر ماه 1351)، "هما" قرارداد خرید دو فروند هواپیمای مافوق صوت کنکورد را با کنسرسیوم انگلیسی-فرانسوی آن به امضا رساند. البته این هواپیماها هرگز به ناوگان هما وارد نشدند، چرا که در آوریل ۱۹۸۰ (فروردین 1359)با توجه به پیروزی انقلاب اسلامی ایران و دگرگون شدن سیاست‌ها ، این قرارداد فسخ شد.

در سال ۱۹۷۸ (1356)، "هما" ۶ فروند ایرباس مدل A۳۰۰ را برای به کارگیری در مسیرهای محلی از شرکت اروپایی ایرباس خریداری کرد و نخستین بهره بردار هواپیماهای ایرباس در خاورمیانه لقب گرفت.

در پایان این سال "هما" به بیش از ۳۱ مقصد در داخل و خارج از ایران، از پکن و توکیو تا نیویورک به طور روزانه پرواز می‌کرد و در حال راه‌اندازی خطوط هوایی جدیدی به مقاصد لس آنجلس و سیدنی بود.

در سال‌های پایانی دهه هفتاد، هواپیمایی ملی ایران به عنوان رو به رشدترین شرکت هواپیمایی جهان شناخته می‌شد و در عین حال یکی از ایمن‌ترین، مدرن‌ترین و پردرآمدترین شرکت‌های هواپیمایی دنیا نیز به شمار می‌رفت.

در سال 1976 (1355) "هما" پس از شرکت استرالیایی "کوانتاس" ایمن‌ترین شرکت هوایی جهان لقب گرفت.

شهرهای کانونی ایران ایر : 1-فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی‌نژاد مشهد 2- فرودگاه بین‌المللی شهید دستغیب شیراز 3- فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان 4- فرودگاه بین‌المللی شهید مدنی تبریز

(قسمت دوم)

تاریخچه لوگو "هما"

پس از آغاز به کار "هواپیمایی ملی ایران" و ثبت آن به عنوان شرکت ملی، نام "هما" از ترکیب سه حرف نخست این سه کلمه بوجود آمد و برای معادل انگلیسی، به دلیل ثقیل بودن نام Iran National Airline از ترکیب ساده تر IranAir استفاده شد.

انتخاب آرم برای هما از طریق اعلام فراخوان در روزنامه های کیهان و اطلاعات در سال 1340 به مسابقه گذاشته شد. امر داوری توسط هیئتی از دانشکده هنرهای زیبا انجام شد.

در این مسابقه طرح یک جوان ایرانی با الهام از یکی از سرستون های تاریخی تخت جمشید برنده شد."ادوارد زهرابیان" طراح نشان هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران "هما" ، زمانی این نشان ماندگار را طراحی کرد که فقط 22 سال داشت. این جوان با استفاده از یک سری موتیف های ایرانی طراحی خود را انجام داد. بهترین الگویی که وی می توانست برای لوگوی ایران ایر برگزیند، پرنده ای در اسطوره های ایرانی به نام "هما" بود که نمونه اش را تنها در تخت جمشید می شد یافت.

نام این پرنده هم چنین در کتاب های "گریشمن"، باستان شناس مشهور فرانسوی که حوزه تخصصی مطالعاتش ایران باستان بود، آمده است. سرستون پرنده ای را به تصویر می کشید که دارای سه خصوصیت منحصر به فرد بود: سر عقاب، گوش های گاو و یال اسب. در برخی از منابع آمده است که هما هرگز نمی آرامد و در تمام طول زندگی خود تا حدی در اوج  پرواز می کند که از دیده گان نهان شده و هرگز بر روی زمین نمی آساید. رنگ پیشنهادی طراح برای این لوگو، آبی فیروزه ای بود.

اما در سال 2013 آژانس خبری حمل و نقل هوایی (اسکیف) 30 لوگوی برتر شرکت‌های هوایی دنیا را معرفی کرد. در این بین لوگوی هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران "هما" به دلیل جذابیت، سادگی و رسا بودن پیام به عنوان برترین لوگوی شرکت‌ های هوایی جهان انتخاب شد....

(قسمت سوم)


پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ملت ایران، با دگرگون شدن سیاست‌ها ، انجام برخی پروازهای بین‌المللی "هما" تغییر نمود و از فوریه ۱۹۷۹(اسفند1358) تعدادی از آنها به کلی تعطیل شد.

آخرین فرود "هما" در فرودگاه جان اف کندی نیویورک در روز ۷ نوامبر سال ۱۹۷۹ (16 آبان 1358)اتفاق افتاد. دولت آمریکا پرواز روز بعد "هما" را درحالی که برای فرود آماده می‌شد به فرودگاه مونترال تغییر مسیر داد و اعلام کرد به دلیل تنش‌های ایجاد شده در روابط دو کشور در جریان تسخیر لانه جاسوسی در تهران، هواپیماهای ایرانی حق فرود در هیچ یک از فرودگاه‌های ایالات متحده را ندارند.

با تعطیلی خط هوایی نیوِیورک هواپیماهای بویینگ ۷۴۷ اس پی هما به طور گسترده در مسیرهای آسیایی و اروپایی به کار گرفته شدند.

نام رسمی شرکت در سال 1360به «هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران» ،"هما" تغییر یافت. در این سال "هما" 7/1 میلیون نفرمسافر را جابه جا کرد.

هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در سال‏های جنگ تحمیلی علی رغم فشارها و تهدیدهای موجود خدمات خود را به بهترین نحو ممکن به انجام می رساند و اگرچه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران با مساله تحریم های بین المللی به ویژه از سوی امریکا و خروج پرسنل خارجی و متخصص خود دست به گریبان بود اما به مدد نیروهای توانمند و متعهدش توانست با جایگزینی نیروهای بومی و آموزش نیروی جوان و تحصیلکرده نیازهای خود را برطرف نماید و دانش تعمیرات هواپیما را که زمانی تنها در اختیار متخصصان خارجی بود بومی سازد. امروز هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران با توانمندی کامل امکانات انجام انواع تعمیرات اساسی و نیمه اساسی بر روی هواپیماهای خود و سایر شرکت‏های هواپیمایی داخلی را در اختیار دارد.

خدمات فرودگاهی "هما" نیز با توجه به تعهد جدی و پایبندی "هما" به اصول مورد پذیرش جهانی و تطابق با استانداردهای مورد پذیرش بین المللی به بیش از 20 شرکت هواپیمایی خارجی سرویس می‏دهد.

در سال‏های پس از پیروزی انقلاب تعداد قابل توجهی هواپیمای فوکر 100 (شش فروند به صورت نو و مستقیم ) انواع ایرباس A320 بویینگ 747 نیز به ناوگان شرکت "هما" اضافه شدند

"هما" همچنین برای نخستین بار از آغاز تحریم ها ، موفق شد 3 فروند هواپیمای باری به ناوگان خود اضافه و آنها را جایگزین ناوگان فرسوده ای نماید که سال ها بود از خط پروازی "هما" خارج شده و کاهش سهم "هما" در بازار بین المللی حمل و نقل بار را موجب گردیده بودند.

اما هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران "هما" علی رغم تمام محدودیت های ناجوانمردانه، ذره ای از اصول ایمنی و استاندارد های جهانی عدول نکرده و انتقال ایمن و راحت مسافران با ارزش خود را در دستور کار همیشگی قرار داده و با تکیه بر توان بالای نیروهای مهندسی و تعمیرات  و خلبانان کارآزموده و سایر نیروهای غیورش ، پروازی راحت و آرام را در آستانه پنجاه و ششمین سالگرد پرگشودن پر افتخارش تدارک می بخشد .

اما امروز "هما" بار دیگر اوج میگیرد...

همزمان با اجرایی شدن برجام بلافاصله مذاکرات برای خرید هواپیما نو با شرکت های هواپیما سازی ایرباس Airbus، بویینگ Boeing و ای تی ارATR فرانسه اغاز گردید ؛ در سفر دکتر حسن روحانی ریاست محترم جمهوری به فرانسه توافقنامه خرید 118 فروند ایرباس امضا شد.

پس از پایان مذاکرات با شرکت های هواپیما سازی ایرباس و بویینگ قرارداد خرید هواپیما با این دو شرکت به امضا رسید. خرید 100 فروند ایرباس و 80 فروند بویینگ در دستور کار "هما" قرار گرفته است. مذاکرات با شرکت ای تی ار نیز در مراحل پایانی قرار دارد.

پس از گذشت سه هفته از امضا قرارداد با ایرباس ، اولین فروند آن که از نوع A321 بود در اختیار هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران "هما" قرار گرفت. این هواپیما هم اکنون در مسیر های بین المللی در حال خدمات رسانی است ، همچنین دومین ایرباس که از نوع ایرباس A330 و پهن پیکر است در مراحل پایانی تحویل به سر می برد...

 
"هما" همچنان آشناترین واژه پرواز برای هر ایرانی است و تا همیشه خواهد ماند...

 


در صورتی که این مطلب برایتان مفید بوده است میتوانید آن را به اشتراک بگذارید یا به این صفحه امتیاز دهید.